Nhiều xưởng in vẫn dùng dầu hỏa, xăng thơm hay dung môi "trôi nổi" để rửa máy vì rẻ. Kết quả là lô mực chai cứng, cao su trương phồng, bề mặt bóng không nhận mực, và cuối cùng chi phí thay lô, thay cao su cao hơn nhiều lần tiền tiết kiệm được. Chọn đúng hóa chất vệ sinh máy in offset là cách rẻ nhất để kéo dài tuổi thọ thiết bị.
Các nhóm hóa chất vệ sinh chính
| Nhóm | Công dụng | Ví dụ tại An Đô |
|---|---|---|
| Nước rửa mực thường | Rửa lô mực, cao su khi dùng mực gốc dầu | Hydro 60 (can 20L) |
| Nước rửa combi | Rửa được cả mực gốc dầu và mực UV, dùng cho máy chạy hỗn hợp | Combi HF (can 20L) |
| Sữa lau bản | Làm sạch bản kẽm, loại bẩn nền, oxy hóa nhẹ | Alpha Plate Cleaner (chai 1L) |
| Chất phục hồi lô, cao su | Loại bỏ cặn canxi, lớp bóng (glazing) trên bề mặt lô, cao su | Liên hệ để được tư vấn |
| Gôm, bút xóa bản | Bảo vệ bản, sửa lỗi trên bản CTP | Huber CTP Finisher Gum, Eraser CTP |
Nước rửa mực: chọn theo điểm chớp cháy và loại mực
- Điểm chớp cháy (flash point): nước rửa có điểm chớp cháy cao (thường trên 40°C, loại an toàn hơn trên 60°C) giảm nguy cơ cháy nổ trong xưởng.
- Tốc độ bay hơi: bay hơi quá nhanh thì tốn và chưa kịp hòa tan mực; quá chậm thì lô còn ướt, lần in sau bị loãng mực.
- Khả năng pha nước: một số loại cho phép pha với nước để rửa đồng thời mực và cặn gôm, bột giấy.
- Tương thích: mực UV bắt buộc dùng nước rửa UV hoặc combi, không dùng nước rửa thường.
Quy trình rửa hệ lô mực đúng cách
- Lấy mực thừa ra khỏi máng mực bằng dao gạt.
- Lắp dao rửa lô (wash-up blade), cho máy chạy ở tốc độ thấp.
- Phun nước rửa đều trên lô, từng lượt nhỏ, để hòa tan mực và chảy xuống dao rửa.
- Rửa xen kẽ một lượt nước (nếu nước rửa cho phép) để loại cặn gôm, bột giấy, muối canxi.
- Kết thúc bằng một lượt nước rửa sạch, chạy máy để lô khô trước khi tháo dao rửa.
- Vệ sinh dao rửa, không để mực khô bám trên lưỡi dao.
Khi đổi từ màu đậm sang màu nhạt
Ví dụ từ đen sang vàng, hoặc từ màu thường sang Pantone nhạt: nên rửa hai lần, có thể dùng mực "rửa" (một ít mực trắng hoặc mực nhạt cán qua lô rồi rửa lại) để loại hết pigment đậm còn sót trong lỗ chân lông lô.
Vệ sinh định kỳ: đừng bỏ qua
- Hằng ngày: rửa lô và cao su cuối ca, lau bản, kiểm tra dung dịch máng.
- Hằng tuần: dùng chất phục hồi lô để loại lớp bóng và cặn canxi; vệ sinh bồn và đường ống dung dịch máng.
- Hằng tháng: kiểm tra độ cứng lô (Shore A), vệt tiếp xúc lô, tình trạng cao su.
An toàn khi dùng hóa chất in
- Đọc phiếu an toàn hóa chất (SDS) trước khi dùng.
- Đeo găng tay chống hóa chất, kính bảo hộ; xưởng phải thông gió tốt.
- Giẻ lau dính dung môi phải bỏ vào thùng kim loại có nắp, tránh nguy cơ tự bốc cháy.
- Không đổ hóa chất thải xuống cống; thu gom và xử lý qua đơn vị có chức năng.
Câu hỏi thường gặp
Dùng dầu hỏa rửa máy in có sao không?
Dầu hỏa hòa tan mực nhưng để lại màng dầu, làm lô và cao su trương nở, chai bề mặt theo thời gian, đồng thời dễ cháy. Nước rửa chuyên dụng an toàn hơn và bảo vệ thiết bị tốt hơn.
Một can nước rửa 20L dùng được bao lâu?
Phụ thuộc số máy, số lần đổi màu và phương pháp phun. Máy 4 màu khổ trung thường dùng từ vài ngày đến vài tuần một can. Phun bình xịt định lượng giúp tiết kiệm đáng kể.
Sữa lau bản có dùng hằng ngày được không?
Được, khi cần làm sạch bản. Sau khi lau bằng sữa lau bản, nên lau lại bằng nước sạch hoặc phủ gôm nếu dừng máy.
