Báo giá một đơn hàng in mà không tính đúng lượng mực thì hoặc mất khách vì giá cao, hoặc lỗ vì thiếu vật tư. Bài viết đưa ra công thức ước tính lượng mực offset đơn giản, dễ áp dụng cho bộ phận kế hoạch và mua hàng.
Công thức ước tính lượng mực
Lượng mực (kg) = Diện tích in 1 tờ (m²) × Số tờ × Độ phủ mực (%) × Định mức mực (g/m²) ÷ 1.000
Trong đó:
- Diện tích in: diện tích vùng in trên 1 tờ (không phải cả khổ giấy nếu chừa lề lớn).
- Số tờ: số tờ chạy máy, đã bao gồm bù hao (thường thêm 3–5% tùy đơn hàng).
- Độ phủ mực: tỷ lệ diện tích có mực của từng màu. Có thể lấy từ phần mềm CTP/RIP (ink coverage) hoặc ước lượng: chữ văn bản khoảng 5–10%, hình ảnh 25–40%, nền đặc 80–100%.
- Định mức mực tại 100% phủ: lượng mực trên 1m² nền đặc. Tham khảo: giấy couche khoảng 1,2–1,5 g/m²; giấy không tráng phủ khoảng 1,5–2,0 g/m² vì mực thấm nhiều hơn.
Ví dụ tính mực cho 10.000 tờ catalogue
Đơn hàng: 10.000 tờ (đã gồm bù hao), khổ in 0,72 × 1,02m (≈ 0,73 m²), giấy couche, in 4 màu 1 mặt. Độ phủ theo RIP: C 30%, M 28%, Y 32%, K 20%. Định mức lấy 1,3 g/m².
| Màu | Phép tính | Lượng mực (kg) |
|---|---|---|
| Cyan | 0,73 × 10.000 × 30% × 1,3 ÷ 1.000 | ≈ 2,85 |
| Magenta | 0,73 × 10.000 × 28% × 1,3 ÷ 1.000 | ≈ 2,66 |
| Yellow | 0,73 × 10.000 × 32% × 1,3 ÷ 1.000 | ≈ 3,04 |
| Black | 0,73 × 10.000 × 20% × 1,3 ÷ 1.000 | ≈ 1,90 |
| Tổng | ≈ 10,45 kg |
Cộng thêm lượng mực nằm trên hệ lô và máng mực khi khởi động (thường 0,3–0,5 kg mỗi màu tùy máy) và hao hụt khi rửa máy. Như vậy nên chuẩn bị khoảng 12–13 kg mực cho đơn hàng này.
Với giá mực gốc dầu thực vật tham khảo 115.000–125.000đ/kg (xem bảng giá), chi phí mực cho đơn hàng khoảng 1,4–1,6 triệu đồng, tức chỉ khoảng 140–160đ/tờ.
Các yếu tố làm lượng mực thực tế lệch dự toán
- Mật độ màu chạy cao hơn chuẩn (thợ máy "tăng mực cho đậm").
- Giấy thấm hút mạnh hoặc giấy tái chế.
- Nhiều lần dừng máy, rửa máy, đổi màu.
- Mực bị váng, khô trong hộp do bảo quản kém, phải bỏ đi.
- Mực có nồng độ màu thấp phải chạy lớp dày hơn.
Mẹo tiết kiệm mực mà không giảm chất lượng
- Chuẩn hóa mật độ màu và đo bằng thiết bị, không chỉnh "bằng mắt".
- Dùng GCR/UCR ở khâu tách màu để thay một phần CMY bằng K, vừa tiết kiệm mực màu vừa ổn định cân bằng xám. Xem hệ màu CMYK.
- Đặt trước độ mở phím mực (ink key preset) từ dữ liệu CTP để giảm giấy và mực bỏ khi lên màu.
- Chọn mực có nồng độ màu cao: giá/kg cao hơn nhưng chạy được lớp mỏng, tổng chi phí có thể thấp hơn.
- Bảo quản mực đúng cách để không phải bỏ mực váng.
Câu hỏi thường gặp
1 kg mực offset in được bao nhiêu tờ?
Phụ thuộc khổ in và độ phủ. Với khổ khoảng 0,73 m², độ phủ 30% trên giấy couche, 1 kg mực mỗi màu in được khoảng 3.500 tờ. Độ phủ thấp như sách chữ có thể in được nhiều hơn rất nhiều.
Vì sao mực vàng thường tốn hơn mực khác?
Mực vàng có độ phủ màu (sức che) thấp hơn nên thường cần lớp mực dày hơn, và vàng có mặt trong rất nhiều màu hỗn hợp như xanh lá, cam, màu da.
Làm sao đặt mực đủ dùng mà không tồn kho?
Dự toán theo công thức trên cho các đơn hàng chính trong tháng, cộng thêm 10–15% dự phòng. An Đô có thể tư vấn kế hoạch nhập mực theo sản lượng thực tế của xưởng.
