Mực in offset là loại mực dạng sệt (paste) có độ nhớt cao, được thiết kế để truyền từ hệ lô mực sang bản kẽm, qua tấm cao su rồi mới in lên giấy. Khác với mực in phun hay mực flexo dạng lỏng, mực offset phải "sống chung" với nước (dung dịch máng) trên cùng một bề mặt bản in. Vì vậy chọn đúng mực quyết định trực tiếp màu sắc, tốc độ khô, độ bám dính và cả tỷ lệ hàng hư của nhà in.
Bài viết này tổng hợp kinh nghiệm thực tế của đội kỹ thuật An Đô khi tư vấn cho các nhà in tờ rời, in bao bì hộp giấy và in nhãn tại TP.HCM: mực offset gồm gì, có những loại nào, và làm sao chọn đúng loại cho máy của bạn.
Mực in offset hoạt động như thế nào?
In offset là phương pháp in phẳng gián tiếp dựa trên nguyên lý dầu và nước không hòa tan vào nhau. Trên bản kẽm, vùng có hình ảnh ưa mực (kỵ nước), vùng không in ưa nước. Khi máy chạy:
- Hệ lô nước phủ một màng dung dịch máng mỏng lên vùng không in.
- Hệ lô mực cán mực lên bản; mực chỉ bám vào vùng hình ảnh.
- Hình ảnh được chuyển sang tấm cao su (blanket), rồi từ cao su ép lên giấy.
Để quá trình này ổn định, mực offset cần có khả năng nhũ hóa nước có kiểm soát: nhận một lượng nước vừa đủ (thường khoảng 20–30%) mà không bị "nhũ tương hóa" quá mức gây nhòe, bẩn nền. Đây là điểm khác biệt lớn giữa mực tốt và mực kém.
Thành phần chính của mực in offset
| Thành phần | Tỷ lệ tham khảo | Vai trò |
|---|---|---|
| Chất màu (pigment) | 15–25% | Tạo màu, quyết định độ đậm, độ bền ánh sáng |
| Nhựa (resin) | 20–30% | Liên kết pigment, tạo độ bóng và độ bám lên giấy |
| Dầu thực vật / dầu khoáng / ester | 20–35% | Dung môi mang, điều chỉnh độ nhớt và tốc độ thấm |
| Chất làm khô (drier) | 1–3% | Xúc tác quá trình oxy hóa – trùng hợp để mực khô cứng |
| Phụ gia (sáp, chất chống oxy hóa…) | 2–5% | Chống trầy xước, chống khô trên máy, điều chỉnh độ dính (tack) |
Với mực UV, thành phần thay đổi hoàn toàn: không có dầu và chất làm khô, thay bằng oligomer, monomer và chất khơi mào quang (photoinitiator) để mực đóng rắn tức thì dưới đèn UV.
Các loại mực in offset phổ biến hiện nay
1. Mực offset gốc dầu thực vật (vegetable oil based)
Là dòng mực tờ rời thông dụng nhất tại Việt Nam, dùng cho tờ rơi, catalogue, sách, hộp giấy thông thường. Dầu thực vật (dầu đậu nành, dầu hạt lanh…) giúp mực thấm vào giấy nhanh, dễ rửa máy và thân thiện hơn so với dầu khoáng. Tại An Đô, các dòng Printset Express và Printset VFM thuộc nhóm này, giá tham khảo từ 100.000–125.000đ/kg (xem bảng giá mới nhất).
2. Mực không dầu khoáng (mineral oil free)
Loại mực không dùng dầu khoáng trong công thức, hàm lượng dầu khoáng thường dưới 0,1%. Đây là yêu cầu bắt buộc với nhiều đơn hàng bao bì thực phẩm, dược phẩm và hàng xuất khẩu châu Âu. Dòng Novavit F 700 BIO và Novavit F 950 Fauna là ví dụ tiêu biểu. Xem chi tiết tại bài mực in không dầu khoáng là gì.
3. Mực UV offset
Khô tức thì dưới đèn UV thủy ngân, in được trên vật liệu không thấm hút như nhựa PP, PET, giấy metalize, decal nhựa. Ưu điểm: không cần bột phun, gia công sau in ngay, màu tươi, bóng. Nhược điểm: giá mực cao (từ khoảng 385.000đ/kg), cần cao su và hóa chất rửa tương thích UV.
4. Mực UV LED
Đóng rắn bằng đèn LED UV bước sóng hẹp (thường 385–395nm), tiết kiệm điện, ít sinh nhiệt, tuổi thọ đèn cao. Mực phải được pha chế riêng cho LED, không dùng lẫn với mực UV thủy ngân. So sánh chi tiết tại bài mực in UV và UV LED khác nhau thế nào.
5. Mực pha (Pantone / spot color) và mực phủ
Ngoài bộ 4 màu CMYK, nhà in thường dùng mực pha theo mã Pantone cho logo thương hiệu, mực trắng đục (opaque white) khi in lên nền kim loại/nhựa trong, và dầu bóng in chồng (OPV) như Gloss OPM 110 để tăng độ bóng, chống trầy.
Các thông số kỹ thuật cần hiểu khi mua mực
- Độ dính (tack): mực có tack quá cao dễ làm bóc xơ giấy (picking); quá thấp dễ lem, bẩn. Khi in chồng ướt (wet-on-wet), màu in trước nên có tack cao hơn màu in sau.
- Độ nhớt và độ chảy: ảnh hưởng tới khả năng truyền mực đều trên hệ lô, đặc biệt ở máy tốc độ cao.
- Cân bằng mực – nước: mực tốt giữ màu ổn định trong khoảng dung dịch máng rộng, ít bị nhũ hóa.
- Tốc độ khô trên giấy / độ bền trên máy: khô nhanh trên giấy để kịp gia công, nhưng phải "để qua đêm" trên lô mà không bị khô.
- Độ đậm màu (density): mực có nồng độ pigment cao cho phép chạy lớp mực mỏng hơn, tiết kiệm mực và khô nhanh hơn.
- Độ bền: bền ánh sáng (thang Blue Wool), bền cồn, bền kiềm, bền với keo cán màng… tùy yêu cầu sản phẩm.
Cách chọn mực in offset phù hợp: 5 câu hỏi cần trả lời
- Máy của bạn sấy bằng gì? Máy thường (khô oxy hóa) dùng mực gốc dầu; máy có đèn UV thủy ngân dùng mực UV; máy có đèn LED UV dùng mực UV LED.
- In lên vật liệu gì? Giấy couche, Ford, Ivory, Duplex thấm hút → mực gốc dầu. Nhựa, màng metalize, giấy phủ PE → mực UV hoặc mực chuyên dụng cho vật liệu không thấm hút.
- Sản phẩm dùng làm gì? Bao bì thực phẩm, dược phẩm, đồ chơi → ưu tiên mực không dầu khoáng / mực low migration.
- Có gia công sau in không? Cán màng, phủ UV, bế hộp ngay trong ngày → cần mực khô nhanh hoặc mực UV.
- Sản lượng và tốc độ máy? Máy chạy 12.000–15.000 tờ/giờ cần mực có tack và độ chảy phù hợp tốc độ cao; máy nhỏ khổ 4 có thể dùng dòng kinh tế.
Mẹo từ kỹ thuật An Đô: đừng thay đổi cùng lúc cả hãng mực lẫn dung dịch máng. Hãy đổi từng thứ một và chạy thử ít nhất một ca máy để biết chính xác nguyên nhân khi màu thay đổi.
Bảo quản mực in offset đúng cách
- Để nơi thoáng mát, nhiệt độ 20–25°C, tránh ánh nắng trực tiếp. Mực UV phải tránh tuyệt đối ánh sáng.
- Sau khi lấy mực, miết phẳng bề mặt, đậy giấy chống khô hoặc xịt chất chống khô, đóng nắp kín để tránh váng.
- Dùng theo nguyên tắc nhập trước – xuất trước (FIFO). Mực gốc dầu thường có hạn dùng khoảng 1–2 năm khi chưa mở nắp; mực UV ngắn hơn, cần xem hướng dẫn nhà sản xuất.
- Không đổ mực thừa trên máng trở lại hộp mực mới vì có thể lẫn nước, bụi giấy và bột phun.
Câu hỏi thường gặp về mực in offset
Mực in offset và mực in flexo khác nhau thế nào?
Mực offset dạng sệt, độ nhớt cao, dùng với bản kẽm và dung dịch máng. Mực flexo dạng lỏng, dùng khuôn in nổi bằng polymer, thường in lên màng, thùng carton sóng và nhãn cuộn.
Vì sao mực đen thường rẻ hơn mực màu?
Pigment than đen (carbon black) có giá thấp hơn nhiều so với pigment màu hữu cơ như vàng, đỏ cánh sen, xanh phthalo, nên mực đen thường có đơn giá thấp nhất trong bộ CMYK.
Có thể trộn mực của hai hãng khác nhau không?
Không nên. Hệ nhựa và dầu của mỗi hãng khác nhau, khi trộn có thể làm thay đổi tack, khả năng khô và cân bằng mực – nước. Nếu buộc phải chuyển hãng, hãy rửa sạch máng và lô mực trước.
Mua mực in offset ở đâu tại TP.HCM?
An Đô cung cấp mực offset gốc dầu thực vật, mực không dầu khoáng, mực UV và UV LED tại 56/24 Tô Hiệu, Tân Phú, TP.HCM, giao hàng toàn quốc. Gọi 0979 324 567 để được tư vấn và báo giá.
