Quy trình chế bản CTP và cách bảo quản bản kẽm để in bền, sạch

Một tấm bản kẽm tốt nhưng xử lý sai có thể bị bẩn nền, mất tram hoặc oxy hóa chỉ sau vài ngày. Bài viết này đi qua toàn bộ vòng đời của bản kẽm CTP: từ khi nhận file, ghi bản, đưa lên máy, cho tới khi rửa, phủ gôm và lưu kho chờ tái bản.

Bước 1: Kiểm tra và chuẩn bị file (preflight)

• File PDF chuẩn (khuyến nghị PDF/X-1a hoặc PDF/X-4), đã nhúng font.
• Hình ảnh đủ độ phân giải (khoảng 300 ppi tại kích thước in).
• Màu tách đúng CMYK, màu pha đặt tên rõ ràng. Tổng lượng mực (TAC) phù hợp giấy, thường 300–340% cho giấy couche.
• Có tràn lề (bleed) 2–3mm, chữ quan trọng cách mép cắt tối thiểu 3mm.
• Chữ đen nhỏ nên để 100% K, không để 4 màu, tránh lệch chồng màu làm chữ nhòe.

Bước 2: Bình trang (imposition)

Sắp xếp các trang lên khổ bản theo sơ đồ gấp, khổ giấy và nhíp của máy. Thêm dấu cắt, dấu chồng màu, thang kiểm tra màu (color bar) để thợ máy đo mật độ. Bình trang sai là nguyên nhân phổ biến của in hỏng cả lô hàng, nên cần in bản kiểm tra (proof) cho khách duyệt.

Bước 3: RIP và ghi bản

File được RIP (chuyển thành dữ liệu điểm tram) với đường cong bù trừ phù hợp máy in và giấy, sau đó ghi lên bản bằng laser. Thông số độ phân giải, tần số tram (thường 175 lpi cho in thương mại) và loại tram (AM, FM, hybrid) được thiết lập ở bước này. Hãy tham khảo thêm hệ màu CMYK và dot gain.

Bước 4: Hiện bản và kiểm tra

• Duy trì nhiệt độ, nồng độ và tốc độ máy hiện theo khuyến nghị; thay/bổ sung thuốc hiện đúng chu kỳ.
• Kiểm tra bản bằng kính lúp hoặc máy đo bản: điểm tram 2% và 98% phải rõ, không có vệt, đốm.
• Sửa lỗi nhỏ (vết bẩn, dấu không cần thiết) bằng bút xóa bản CTP như Eraser CTP, sau đó rửa sạch và phủ gôm vùng vừa xóa.

Bước 5: Phủ gôm bảo vệ

Sau khi hiện, bản được phủ lớp gôm bảo vệ (finisher gum) mỏng, đều. Lớp gôm giúp:

• Ngăn oxy hóa bề mặt nhôm và bám bẩn, dấu vân tay.
• Giữ tính ưa nước của vùng không in.
• Bảo vệ bản khi vận chuyển và lưu kho.

Gôm phải được lau mỏng và để khô tự nhiên. Lớp gôm quá dày, đọng giọt có thể gây mù bản (vùng hình ảnh không nhận mực) khi lên máy. An Đô cung cấp gôm Huber CTP Finisher Gum thùng 5kg, giá tham khảo 45.000đ/kg.

Khi đang in: chăm sóc bản trên máy

• Dùng sữa lau bản (plate cleaner) như Alpha Plate Cleaner để làm sạch bản khi bẩn nền, bám bột giấy hoặc sau khi dừng máy lâu.
• Dừng máy quá 15–30 phút: nên phủ gôm lên bản, tránh để bản khô trần gây oxy hóa.
• Không dùng dung môi mạnh hoặc giẻ thô chà mạnh lên bản.

Bảo quản bản kẽm chờ tái bản

1. Rửa sạch mực bằng nước rửa phù hợp, lau khô.
2. Phủ gôm bảo vệ mỏng, đều trên toàn bộ bề mặt.
3. Đặt giấy lót (giấy xen) giữa các bản, cất trong bao hoặc tủ, tránh ánh sáng và ẩm.
4. Treo bản hoặc đặt phẳng, không gập mép; ghi mã đơn hàng, ngày in, màu lên mép bản để dễ tìm.
5. Khi dùng lại: rửa lớp gôm bằng nước sạch, kiểm tra bề mặt trước khi lên máy.

Câu hỏi thường gặp