Bản kẽm CTP (Computer to Plate) là tấm nhôm có phủ lớp nhạy sáng, được ghi hình ảnh trực tiếp từ file máy tính bằng tia laser, không cần qua phim trung gian. Dù trong nghề vẫn gọi quen là "bản kẽm", vật liệu thực tế của bản in offset hiện đại là nhôm đã được xử lý bề mặt (hạt hóa và anod hóa) để giữ nước tốt.
Bài viết giúp bạn hiểu CTP khác gì công nghệ cũ, chọn đúng khổ và độ dày bản cho máy của mình, cùng bảng giá gia công bản kẽm tham khảo tại An Đô.
Bản CTP khác gì bản PS và công nghệ CTF?
| Tiêu chí | CTF + bản PS (cũ) | CTP (hiện đại) |
|---|---|---|
| Quy trình | File → xuất phim → phơi bản → hiện bản | File → ghi laser trực tiếp lên bản → hiện (hoặc không cần hiện) |
| Độ chính xác chồng màu | Phụ thuộc thao tác bắt phim | Rất cao, sai số vài micromet |
| Tái tạo tram | Khoảng 3–97%, dễ mất điểm nhỏ | Khoảng 1–99%, điểm tram sắc nét |
| Thời gian ra bản | Lâu, nhiều công đoạn | Vài phút mỗi bản |
| Chi phí vật tư phụ | Phim, hóa chất tráng phim | Không cần phim |
Nhờ độ ổn định cao, CTP gần như đã thay thế hoàn toàn CTF ở các nhà in thương mại và bao bì tại Việt Nam.
Các loại bản kẽm CTP phổ biến
Bản CTP nhiệt (thermal, 830nm)
Ghi bằng laser hồng ngoại, làm việc được dưới ánh sáng phòng thông thường (đèn vàng không bắt buộc), độ phân giải cao, ổn định. Có loại cần nung bản (baking) để tăng tuổi thọ khi in số lượng lớn hoặc in mực UV.
Bản CTP tím (violet, 405nm)
Ghi bằng laser tím, tốc độ ghi nhanh, chi phí thiết bị thấp hơn, phải thao tác dưới đèn vàng an toàn.
Bản không cần hiện (process-free / processless)
Sau khi ghi, bản được "hiện trên máy" nhờ mực và nước, loại bỏ khâu hóa chất hiện bản. Giảm chất thải và thời gian, nhưng giá bản cao hơn và đòi hỏi quy trình trên máy ổn định.
Khổ bản kẽm theo từng dòng máy in offset
Mỗi dòng máy có khổ bản và vị trí đục lỗ (punch) riêng. Dưới đây là các khổ An Đô gia công thường xuyên:
| Khổ bản (mm) | Độ dày | Dòng máy thường dùng | Giá tham khảo (VNĐ/tấm) |
|---|---|---|---|
| 1030 × 800 | 0,3mm | Máy khổ lớn (khổ 102), ví dụ Heidelberg SM/CD 102 | 95.000 |
| 830 × 645 | 0,3mm | Máy khổ 74, Komori/Heidelberg khổ trung | 70.000 |
| 730 × 600 | 0,3mm | Máy khổ 72, ví dụ Heidelberg SM 72 | 60.000 |
| 670 × 560 | 0,3mm | Máy khổ 4 lớn, máy 52 thế hệ mới | 50.000 |
| 510 × 400 | 0,15mm | Máy khổ nhỏ (GTO 46, máy 1 màu nhỏ) | 35.000 |
| 510 × 400 | 0,3mm | Máy khổ nhỏ cần bản dày hơn | 38.000 |
Giá trên là giá tham khảo tại thời điểm cập nhật bài viết và có thể thay đổi theo số lượng, loại bản và thời điểm nhập hàng. Xem bảng giá mới nhất hoặc gọi 0979 324 567 để được báo giá theo đơn hàng.
Lưu ý: cùng một khổ danh nghĩa, các dòng máy khác nhau có thể dùng hệ đục lỗ và vị trí nẹp khác nhau. Khi đặt bản lần đầu, hãy gửi cho nhà cung cấp tên máy, đời máy hoặc một tấm bản cũ làm mẫu.
Chọn độ dày bản 0,15mm hay 0,3mm?
- 0,15mm: dùng cho máy khổ nhỏ có kẹp bản mỏng, giá rẻ hơn. Không phù hợp máy tốc độ cao hoặc máy khổ lớn vì dễ giãn, rách tại kẹp.
- 0,3mm: tiêu chuẩn cho hầu hết máy khổ trung và lớn. Bản cứng hơn, ổn định kích thước, giữ chồng màu tốt khi chạy số lượng lớn.
Nguyên tắc chung: luôn dùng đúng độ dày mà nhà sản xuất máy quy định. Dùng sai độ dày làm thay đổi áp lực giữa ống bản và ống cao su, dẫn tới mòn bản nhanh hoặc in không ăn mực.
Bản kẽm CTP in được bao nhiêu tờ?
Tuổi thọ bản phụ thuộc loại bản, chất lượng giấy, mực, dung dịch máng và áp lực in. Tham khảo chung:
- Bản CTP nhiệt không nung: vài chục nghìn đến khoảng 100.000 tờ trong điều kiện tốt.
- Bản nhiệt có nung: có thể vượt vài trăm nghìn tờ, phù hợp in UV và đơn hàng lớn.
- In giấy nhiều bột, giấy tái chế, hoặc dung dịch máng pH quá thấp sẽ làm bản mòn nhanh hơn đáng kể.
Dấu hiệu bản kẽm kém chất lượng
- Điểm tram nhỏ (1–3%) bị mất hoặc không đều ngay từ tờ đầu.
- Bẩn nền nhẹ dù dung dịch máng đã chuẩn, do lớp nhạy sáng hiện chưa sạch.
- Bản bị oxy hóa, xuất hiện chấm trắng/đốm mờ khi để lâu mà không phủ gôm.
- Kích thước hoặc lỗ đục lệch làm khó bắt chồng màu.
Để bản bền và sạch, hãy đọc thêm quy trình chế bản CTP và cách bảo quản bản kẽm.
Câu hỏi thường gặp về bản kẽm CTP
Bản kẽm có dùng lại được không?
Bản đã in xong có thể lưu lại để tái bản nếu được rửa sạch mực, phủ gôm bảo vệ và cất nơi khô ráo, tránh ánh sáng. Bản không thể xóa hình để ghi nội dung mới.
Gửi file ra bản kẽm cần chuẩn bị gì?
Nên gửi file PDF đã bình trang, đúng khổ bản và nhíp giấy của máy, hình ảnh 300dpi, chữ đã convert hoặc nhúng font, màu tách CMYK hoặc ghi rõ màu pha.
Bao lâu có bản sau khi gửi file?
Với file chuẩn, bản CTP thường ra nhanh trong ngày. Thời gian giao cụ thể tùy khối lượng và thời điểm đặt, vui lòng gọi trước để An Đô xác nhận lịch giao.
Giá bản kẽm CTP khổ 1030×800 bao nhiêu?
Giá tham khảo tại An Đô là 95.000đ/tấm cho bản 1030×800mm dày 0,3mm. Đơn số lượng lớn có giá tốt hơn, vui lòng liên hệ để nhận báo giá.
