Khi tờ in ra khỏi máy offset, lớp mực gốc dầu vẫn còn ướt. Nếu các tờ xếp chồng trực tiếp lên nhau, mực sẽ bám sang mặt sau tờ phía trên, gây lỗi dính lưng (set-off). Bột phun chống dính là lớp hạt siêu mịn được phun lên bề mặt tờ in, tạo khoảng cách vi mô giữa các tờ để không khí lưu thông và mực có thời gian khô.
Bột phun làm từ gì?
Phần lớn bột phun hiện nay làm từ tinh bột thực phẩm (ngô, khoai mì…) đã được tinh chế và phân loại theo cỡ hạt. Nhiều loại được phủ lớp chống ẩm để không vón cục, chảy đều qua béc phun. Một số loại đặc biệt làm từ canxi carbonat, dùng cho ứng dụng riêng.
Chọn cỡ hạt bột phun theo định lượng giấy
| Cỡ hạt trung bình | Định lượng giấy phù hợp | Ứng dụng |
|---|---|---|
| 15 – 20 µm | Dưới 120 g/m² | Tờ rơi, catalogue giấy mỏng, sách |
| 20 – 30 µm | 120 – 250 g/m² | Brochure, bìa, thiệp |
| 30 – 40 µm | 250 – 350 g/m² | Hộp giấy Ivory, Duplex |
| 40 – 50 µm trở lên | Trên 350 g/m², carton | Hộp cứng, bao bì dày |
Nguyên tắc: giấy càng dày, tờ càng nặng, càng cần hạt lớn để tạo đủ khoảng cách giữa các tờ. Dùng hạt quá nhỏ cho giấy dày thì bột "chìm" vào lớp mực, không còn tác dụng; dùng hạt quá to cho giấy mỏng thì bề mặt nhám, ảnh hưởng độ bóng.
Phun bao nhiêu là đủ?
Lượng bột phun phụ thuộc diện tích phủ mực, độ thấm hút của giấy, tốc độ máy và độ ẩm xưởng. Cách kiểm tra đơn giản:
- Lấy một tờ in vừa ra, nghiêng dưới ánh sáng. Bạn nên thấy một lớp bột rất mỏng, đều, không thành vệt.
- Miết nhẹ ngón tay lên vùng không in: cảm giác hơi nhám nhẹ là đủ.
- Sau vài giờ, kiểm tra mặt sau các tờ giữa chồng: không có vết mực là đạt.
Tác hại của phun thừa bột
- Bột bám lên cao su, lô mực, bản kẽm gây mòn bản và in mất điểm tram.
- Bề mặt nhám làm giảm độ bóng khi phủ dầu, phủ UV hoặc cán màng, có thể gây bong màng.
- Bụi bột bay khắp xưởng, bám vào thiết bị điện, ảnh hưởng sức khỏe công nhân.
- Lãng phí vật tư.
Mẹo giảm lượng bột phun
- Giảm độ dày lớp mực bằng cách dùng mực có nồng độ màu cao.
- Chia chồng giấy thấp hơn khi in nền đặc hoặc giấy ít thấm.
- Kiểm soát cân bằng mực – nước: nước nhiều làm mực khô chậm, phải tăng bột.
- Với hàng cần phủ hoặc cán màng, cân nhắc phủ nước inline hoặc chuyển sang mực UV không cần bột.
- Vệ sinh béc phun định kỳ để bột ra đều, không bị tắc cục bộ.
Bảo quản bột phun
Bột phun hút ẩm dễ vón cục, tắc béc. Bảo quản trong bao kín, nơi khô ráo, không để gần khu vực dung dịch máng. Không đổ bột cũ đã ẩm trở lại bồn chứa. Tại An Đô, bột phun Flint đóng túi 2,5kg (thùng 10kg), giá tham khảo 115.000đ/kg.
Câu hỏi thường gặp
In mực UV có cần bột phun không?
Không. Mực UV đóng rắn tức thì dưới đèn nên không gây dính lưng.
Bột phun có ảnh hưởng tới bao bì thực phẩm không?
Bột phun gốc tinh bột thực phẩm được sử dụng rộng rãi cho bao bì. Tuy vậy, nên chọn loại có công bố phù hợp cho bao bì thực phẩm và phun ở mức tối thiểu cần thiết.
Vì sao đã phun nhiều bột vẫn bị dính lưng?
Có thể do cỡ hạt quá nhỏ so với định lượng giấy, lớp mực quá dày, mực khô chậm do pH dung dịch máng thấp, hoặc chồng giấy quá cao gây áp lực lớn lên các tờ dưới cùng.
